WSA: umowa dożywocia z fundatorem może skutkować zastosowaniem klauzuli GAAR

Zawarcie umowy dożywocia pomiędzy fundacją rodzinną a jej fundatorem może prowadzić do zastosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. Tak orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z 11 czerwca 2026 r., sygn. akt I SA/Wr 79/26. Sąd uznał, że w takich okolicznościach dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej miał podstawy do odmowy wydania interpretacji indywidualnej.

Sprawa dotyczyła fundacji rodzinnej, która planowała zawrzeć z fundatorem umowę dożywocia. W zamian za przeniesienie własności nieruchomości fundacja miała zapewnić fundatorowi dożywotnie utrzymanie, a obowiązki wynikające z umowy miały zostać rozszerzone również na osoby mu bliskie. Fundacja argumentowała, że świadczenia realizowane w ramach umowy nie powinny podlegać 15-proc. CIT przewidzianemu dla świadczeń wypłacanych beneficjentom. Przed wydaniem interpretacji dyrektor KIS zwrócił się do szefa KAS o opinię w zakresie możliwości zastosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. Szef KAS uznał, że planowana czynność może prowadzić do osiągnięcia korzyści podatkowej sprzecznej z celem przepisów dotyczących fundacji rodzinnych i opodatkowania świadczeń na rzecz beneficjentów.

Stanowisko to podzielił WSA we Wrocławiu. Sąd zwrócił uwagę, że fundator był osobą samodzielną i nie wymagał opieki ani utrzymania, co podważało gospodarczy cel zawarcia umowy dożywocia. W ocenie sądu mogło to uzasadniać przypuszczenie, że planowana czynność służy przede wszystkim osiągnięciu korzyści podatkowej. W praktyce wyrok potwierdza, że organy podatkowe mogą odmówić wydania interpretacji indywidualnej, jeżeli uznają, że przedstawiony model działania może podlegać ocenie na gruncie klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania.

Podstawa prawna: Wyrok WSA we Wrocławiu z 11 czerwca 2026 r., sygn. akt I SA/Wr 79/26.