Od JDG do spółki na estońskim CIT. Kiedy ten ruch naprawdę się opłaca?

Rozwijająca się jednoosobowa działalność gospodarcza z czasem może przestać odpowiadać potrzebom przedsiębiorcy. Rosnąca skala biznesu, większe ryzyko oraz potrzeba finansowania kolejnych inwestycji często skłaniają do rozważenia przekształcenia JDG w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością.

Zmiana formy prawnej otwiera także możliwość wyboru estońskiego CIT. To model opodatkowania, w którym zysk pozostawiony w spółce co do zasady nie jest na bieżąco obciążony podatkiem dochodowym. Nie oznacza to jednak, że takie rozwiązanie będzie korzystne dla każdego przedsiębiorcy.

Najpierw spółka, potem estoński CIT

Jednoosobowa działalność gospodarcza nie może bezpośrednio korzystać z estońskiego CIT. Ryczałt jest przeznaczony dla spółek działających w formach wskazanych w art. 28j ustawy o CIT, w tym dla spółek z ograniczoną odpowiedzialnością.

Przekształcenie JDG w spółkę z o.o. może więc stanowić pierwszy krok do zmiany modelu opodatkowania. Spółka powstała z przekształcenia może co do zasady wybrać estoński CIT już w pierwszym roku podatkowym, ale nie należy z tego wywodzić, że jest podatnikiem rozpoczynającym działalność na potrzeby wszystkich preferencji przewidzianych w art. 28j i 28o ustawy o CIT.

Kodeksowego przekształcenia nie należy jednak utożsamiać z założeniem nowej spółki i wniesieniem do niej przedsiębiorstwa aportem. Niektóre aporty, połączenia i podziały mogą powodować czasowe wyłączenie z estońskiego CIT. Przypadki takich wyłączeń zostały wskazane w art. 28k ustawy o CIT.

Dlaczego estoński CIT może być atrakcyjny?

W klasycznym CIT spółka płaci podatek od osiągniętego dochodu niezależnie od tego, czy zysk zostanie wypłacony wspólnikom, czy pozostanie w firmie. W estońskim CIT opodatkowanie jest związane przede wszystkim z momentem wypłaty zysku. Dopóki środki pozostają w spółce i są wykorzystywane do finansowania jej działalności, podatek dochodowy co do zasady nie jest pobierany na bieżąco.

Dzięki temu przedsiębiorca może:

• pozostawić więcej środków w firmie;
• poprawić jej płynność finansową;
• finansować inwestycje z wypracowanego zysku;
• przesunąć moment zapłaty podatku do czasu wypłaty zysku wspólnikom.
•  

Zgodnie z art. 28o ustawy o CIT stawka ryczałtu wynosi 10% dla małego podatnika oraz podatnika rozpoczynającego prowadzenie działalności, a w pozostałych przypadkach 20%. Właściwą stawkę trzeba jednak ustalić indywidualnie, z uwzględnieniem statusu konkretnej spółki.

Nie każda spółka może wybrać ryczałt

Estoński CIT jest dostępny dla spółek spełniających warunki dotyczące m.in. struktury właścicielskiej, źródeł przychodów i zatrudnienia. Wspólnikami spółki powinny być wyłącznie osoby fizyczne, a sama spółka co do zasady nie może posiadać udziałów ani podobnych praw w innych podmiotach.

Ograniczeniu podlegają również określone przychody o charakterze pasywnym. Mniej niż 50% przychodów z działalności osiągniętych w poprzednim roku podatkowym, liczonych wraz z należnym VAT, może pochodzić m.in. z odsetek, wierzytelności, poręczeń, gwarancji, praw autorskich oraz określonych transakcji z podmiotami powiązanymi.

Kolejnym warunkiem jest odpowiedni poziom zatrudnienia. Standardowo spółka powinna zatrudniać co najmniej trzy osoby niebędące wspólnikami albo ponosić określone wydatki na wynagrodzenia osób współpracujących na podstawie innych umów. Dla małych podatników oraz niektórych podatników rozpoczynających działalność przewidziano łagodniejsze zasady. Możliwość ich zastosowania do spółki powstałej z przekształcenia wymaga jednak odrębnej weryfikacji.

Dochód z przekształcenia może zmienić kalkulację

Jednym z najważniejszych elementów analizy powinien być potencjalny dochód z przekształcenia, uregulowany w art. 7aa ustawy o CIT. Może on wystąpić, jeżeli spółka wybierze estoński CIT już w pierwszym roku podatkowym po przekształceniu. Dochód ustala się jako sumę nadwyżek wartości poszczególnych składników majątku przyjętych dla wyniku finansowego netto ponad ich wartość podatkową.

Znaczenie mogą mieć szczególnie:

• nieruchomości;
• środki trwałe;
• wartości niematerialne i prawne;
• inne składniki, których wartość bilansowa przewyższa wartość podatkową.

Dochód z przekształcenia podlega opodatkowaniu stawką 19%. Podatek można zapłacić jednorazowo albo w częściach w okresie nie dłuższym niż dwa lata, licząc od końca pierwszego roku stosowania estońskiego CIT. Co istotne, podatek od dochodu z przekształcenia nie wygasa po czterech latach stosowania estońskiego CIT. Czteroletni okres dotyczy odrębnego rozliczenia, czyli tzw. korekty wstępnej.

Dlatego jeszcze przed rozpoczęciem procesu warto porównać wartości podatkowe i bilansowe najważniejszych składników majątku. Wysoki dochód z przekształcenia może znacząco wpłynąć na opłacalność całej operacji.

Podatek może pojawić się także bez dywidendy

Estoński CIT nie oznacza, że spółka nie zapłaci podatku aż do momentu formalnej wypłaty dywidendy. Opodatkowaniu mogą podlegać również tzw. ukryte zyski, których definicję zawiera art. 28m ustawy o CIT. Szczególnej analizy wymagają rozliczenia pomiędzy spółką a jej wspólnikiem, w tym:

• pożyczki udzielane wspólnikowi;
• finansowanie jego prywatnych wydatków;
• korzystanie z majątku spółki do celów prywatnych;
• najem nieruchomości lub innych składników majątku od wspólnika;
• usługi świadczone przez wspólnika na rzecz spółki;
• nierynkowe rozliczenia z podmiotami powiązanymi.

Nie każda transakcja ze wspólnikiem automatycznie stanowi ukryty zysk. Jej ocena wymaga uwzględnienia nie tylko rynkowego poziomu wynagrodzenia, lecz także gospodarczego uzasadnienia transakcji oraz tego, czy świadczenie pozostaje w związku z prawem wspólnika do udziału w zysku.

Kiedy przekształcenie może się opłacić?

Połączenie przekształcenia JDG z wyborem estońskiego CIT może być interesujące przede wszystkim dla przedsiębiorców, którzy:

• osiągają regularne zyski;
• chcą pozostawiać znaczną część środków w firmie;
• planują inwestycje i dalszy rozwój;
• nie potrzebują wypłacać całego zysku na bieżące cele prywatne;
• spełniają warunki dotyczące zatrudnienia i struktury przychodów;
• mogą wyraźnie oddzielić wydatki spółki od wydatków wspólnika.

Rozwiązanie może być mniej korzystne, gdy właściciel zamierza na bieżąco wypłacać większość wypracowanych środków, spółka będzie dokonywać licznych transakcji ze wspólnikiem albo przekształcenie spowoduje wysoki dochód do opodatkowania.

Najpierw analiza, potem decyzja

Przekształcenie JDG w spółkę z o.o. i wybór estońskiego CIT mogą poprawić płynność finansową oraz ułatwić finansowanie rozwoju firmy. Nie jest to jednak uniwersalny sposób na obniżenie podatków.

Przed podjęciem decyzji warto sprawdzić:

• czy przyszła spółka spełni warunki stosowania estońskiego CIT;
• jaka stawka ryczałtu będzie miała zastosowanie;
• czy powstanie dochód z przekształcenia;
• w jaki sposób właściciel będzie wypłacał środki ze spółki;
• czy planowane rozliczenia nie będą stanowiły ukrytych zysków.

Dopiero porównanie obecnego modelu prowadzenia JDG z przyszłym funkcjonowaniem spółki pozwala ocenić, czy przekształcenie i estoński CIT przyniosą przedsiębiorcy rzeczywistą korzyść.