Zmiany w przepisach dotyczących pomocy dla obywateli Ukrainy od 5 marca

Zmiany w przepisach dotyczących pomocy dla obywateli Ukrainy w Polsce wchodzą w życie 5 marca 2026 r. i oznaczają stopniowe wygaszanie części szczególnych rozwiązań wprowadzonych po rozpoczęciu rosyjskiej agresji na Ukrainę w 2022 r. Nowe regulacje mają dostosować system wsparcia do obecnej sytuacji migracyjnej oraz przenieść część dotychczasowych rozwiązań do bardziej systemowych przepisów dotyczących ochrony cudzoziemców.

Zgodnie z nowymi przepisami utrzymana zostaje ochrona czasowa dla obywateli Ukrainy, która gwarantuje m.in. prawo do legalnego pobytu i pracy w Polsce. Okres jej obowiązywania został określony do 4 marca 2027 r., co ma zapewnić ciągłość statusu prawnego osób przebywających w Polsce po wybuchu wojny. Jednocześnie ograniczeniu ulegają niektóre szczególne formy wsparcia wprowadzone w pierwszym okresie napływu uchodźców. Zmiany dotyczą m.in. zasad dostępu do części świadczeń socjalnych, opieki zdrowotnej czy form zakwaterowania. W wielu przypadkach dostęp do tych świadczeń będzie powiązany z aktywnością zawodową lub spełnieniem dodatkowych warunków przewidzianych w przepisach. Nowe regulacje wprowadzają również dodatkowe obowiązki administracyjne związane z zatrudnianiem obywateli Ukrainy. Pracodawcy będą zobowiązani do zgłaszania zawarcia nowych umów o pracę lub umów cywilnoprawnych w określonym terminie do właściwych organów administracji. Rozwiązanie to ma usprawnić monitorowanie legalności zatrudnienia cudzoziemców oraz funkcjonowanie rynku pracy.

Zmiany w przepisach oznaczają odejście od modelu nadzwyczajnej pomocy, który obowiązywał bezpośrednio po wybuchu wojny, na rzecz bardziej stabilnego systemu regulacji dotyczących pobytu i integracji cudzoziemców w Polsce. W praktyce oznacza to stopniowe przechodzenie od rozwiązań o charakterze kryzysowym do mechanizmów funkcjonujących w ramach standardowego systemu prawa migracyjnego.